मुलगी शिकली, प्रगती झाली

।। श्री आशापुरी देव्यै नमः ।।

शारदीय नवरात्र म्हणून तुम्हाला कदाचित "नवसकाळी" article अपेक्षित असावं.. येईल तेही काही दिवसात.. पण आजचा color 'pink' म्हणून अधोलिखित.. तसंही बरेच दिवस, महिने, कदाचित वर्ष झालं असेल, ह्या विषयावर लिहायचं होतं..

मुलगी शिकली, प्रगती झाली.. तुम्हाला काय वाटतं?

(not to be confused with and not to be misinterpreted as 'बेटी बचाओ, बेटी पढ़ाओ')

बऱ्याच लोकांचा जिवाभावाचा विषय.. असून नसल्यासारखा.. नसून असल्यासारखा.. ह्या विषयाशी निगडित अस्तित्वात असलेलं, नसलेलं सगळं मान्य आहे, फक्त एक नजर पडद्याआड टाकूया आणि विषय समजण्यासाठी जरा खोलात जाऊया, or, from a different perspective..

feminism

सध्या खूप गाजलंय.. आणि हा गाजावाजा थांबेल किंवा संपेल, असं काहीही दिसत नाही.. coronaचाही असाच भास झाला होता.. पण मग कसं ! तो जागतिक विषय होता ना.. किती दिवस सहन करणार? कुठून तरी, कोणी तरी त्याच्यावर उपाय शोधणार, हे नक्की होतच.. feminismचं तसं नाही आहे - अगदी रामायण, महाभारतच्या काळापासून हा विषय अस्तित्वात आहे.. गेल्या काही वर्षात फक्त ह्याचं बारसं झालंय, rather प्रसिद्धी मिळाली आहे..

तर - exactly काय प्रकरण आहे "feminism".. एक AI सांगतो - The belief in and advocacy of the social, economic, and political equality of the sexes.. दुसरा आणि तिसरा AI सुद्धा थोड्याफार फरकाने तेच सांगतात - Feminism is the belief in gender equality, especially advocating for women's rights..

आणि - आपण ह्याला काय समजून, कश्यातऱ्हेने गैरवापर करतो, हे वेगळं सांगायला नको.. exactly सांगायचं झालं तर, main मुद्दा "equality" आहे, नुसतं "women" नव्हे - ह्याच्याकडे आपण अगदी सोयीस्करपणे दुर्लक्ष करतो..

साधारण ह्याच विषयाशी निगडित - पितृसत्ता (patriarchy) आणि मातृसत्ता (matriarchy) ह्या दोन्ही मध्ये, कुठली व्यवस्था चांगली आहे, हे ठरवणं तितकंच सोपं अवघड, जितकं 'मोदी की गांधी?' हे ठरवणं.. असो, भावना पोहचवणे महत्वाचं होतं.. तरी.. "सीतेमुळे रामायण आणि द्रौपदीमुळे महाभारत घडलं" ह्या विचारांचा मी अजिबात नाही.. आणि कृपया, ह्याचा दुसरा कुठला अर्थ काढून, इतर कोणाला दोषी मानू नये, कारण मुळात दोष कधी कोणाचा नसतोच.. back to article..

आई

आपण सगळेजण आयुष्याच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर अनेक भूमिका पार पाडतो.. प्रत्येक टप्प्यावर आपल्याला असंख्य गोष्टी शिकायला मिळतात आणि याच प्रवासात आपलं व्यक्तिमत्त्व आकार घेतं.. ह्या सगळ्यांत एक महत्त्वाचा role असतो, तो आईचा..

अपत्याचे संगोपन करतांना काही गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत, हे लक्षात घेऊन, neglect नाहीच केल्या गेल्या पाहिजे, ज्या म्हणजे - आपण जे करतोय त्याने अपत्याचे भविष्य कसे घडेल आणि आपण जे करतो आहे, त्याला एखादी सामाजिक प्रतिक्रिया असू शकेल का?.. सोप्या शब्दांत सांगायचं झालं तर, थोड्याफार फरकाने आपल्या सगळ्यांचे आयुष्य सारखंच आहे म्हणून काहीही नवीन किंवा वेगळं करण्याअगोदर 'शायद लोग कुछ कहेंगे' चा दरवाजा आपण चुकून ठोठावत तर नाही ना, हा सुद्धा विचार केला गेला पाहिजे..

Going by some of the famous sayings, 
Loosen up. Relax. Except for rare life-and-death matters, nothing is as important as it first seems.
Children are great imitators. So give them something great to imitate.

दोन्ही जुळवून अर्थ काढायचा झाला तर - फालतू गोष्टींमागे वेळ वाया न घालवता, प्रस्थापित गोष्टींवर focus करून / follow करत अपत्यासाठी आदर्श बनून आई-वडलांनी त्यांचं आयुष्य घडवायला हवं, ज्याणेंकरून भविष्यात जेव्हा कधी ते आई / वडील बनतील, त्यांना चांगला head-start भेटेल.. उन्नीस-बीसच्या फरकाने कशाला 'कुछ तो लोग कहेंगे, लोगों का काम है कहना'च्या नादी लागून स्वतःची खोटी समजूत काढायची वेळ हुन ओढून घ्यायची?..

अर्धांगिनी

आईपेक्षाही अजून महत्वाचा role असतो, तो म्हणजे अर्धांगिनीचा.. कृपया लक्षात घ्या, अगदी जाणीवपूर्वक "गृहिणी" शब्द वापरला नाही आहे..
अर्धांगिनी - अक्षरशः अर्थ 'शरीराचा अर्धा भाग'.. म्हणजे, 'sharing and caring' हे life long अविभाज्य घटक.. इथे TTMM हा विषय कधी नसतोच / नसायलाच हवा.. अजून काय म्हणायचं आहे, हे लक्षात आलं असावंच.. नसेल आलं, तर इथे काहीजरी लिहिलं तरी ह्याचा अर्थ अजून समजून घेण्याइतपत तुमचे विचार बदलतील, हे शक्य नाही.. म्हणून, next topic..

अहंकार - and its applicability

तसा ह्याचा आणि articleचा खास किंवा direct संबंध नाही.. but, it. is. important..
थोड्याफार प्रमाणात असणाऱ्या सर्वच गोष्टी चांगल्या असतात.. पण मग, वयाने मोठं असल्याचा धाक किंवा अजून योग्य शब्द वापरायचा झाला तर, "अहं" दाखवून नुसते स्वतःचे विचार मांडत, समोरच्याला कवडीच्या भावात मोलने - तुम्हाला बरोबर वाटत असल्यास नक्की कळवणे.. ह्यात काही senior citizens तर इतके पटाईत आहेत की ह्यांना सामाजिक व्यवस्थेशी काहीही घेणंदेणं नसतं.. जे की exactly उलट असायला हवं.. 

on the same "अहंकार" topic and also going back to "अर्धांगिनी" - 'आपल्याला गरज किती आणि ताळमेळ कसा बसवायचा?' ह्याचा विचार प्रत्येक अर्धांगिनीतल्या त्या 'गृहिणी'ने नक्कीच करायला हवा.. कृपया लक्षात घ्या, इथे मात्र अगदी जाणीवपूर्वक "गृहिणी" हा शब्द वापरला आहे.. and again, ह्याचा अर्थ पुन्हा हा काढणंही चुकीचं ठरेल की, 'एखाद्याला अहंकार अगदी नसावाच' किंवा 'पितृसत्ता सर्वश्रेष्ठ किंवा श्रेष्ठ आहे'..

having said all of this, please you too think a bit about it, कारण थोड्याफार फरकाने आपल्या सगळ्यांचे आयुष्य सारखंच आहे..

 

तुम्हाला काय वाटतं?
मुलगी शिकली.. पुरेसं आहे का? कश्याच्या बदल्यात? 

आणि ह्यासाठी आपण काय मागे टाकतो आहे?
प्रगती झाली.. कोणाची? कश्याच्या बदल्यात? 

आणि ह्यासाठी आपण काय किंमत मोजतो आहे?